Certyfikacja wykonawców od 12 lipca 2026 r. — co musi wiedzieć zamawiający

14 lipca 2026 · 7 min czytania

12 lipca 2026 r. weszła w życie ustawa z 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych. To duża zmiana w modelu weryfikacji podmiotowej — ale w praktyce, na dziś, mniej rewolucyjna, niż sugeruje samo hasło. Wyjaśniam spokojnie, co realnie się zmienia i co powinien zrobić zamawiający.

Czym jest certyfikacja wykonawców

Certyfikacja to dobrowolny system, w którym niezależny podmiot certyfikujący potwierdza sytuację podmiotową wykonawcy. Ustawa przewiduje dwa rodzaje certyfikatów: certyfikat niepodlegania wykluczeniu oraz certyfikat zdolności wykonawcy. Wykonawca, który raz uzyska certyfikat, może posługiwać się nim w wielu postępowaniach — zamiast za każdym razem kompletować te same podmiotowe środki dowodowe. Certyfikat wydawany jest na okres od 1 roku do 3 lat.

Podstawą jest art. 64 dyrektywy 2014/24/UE oraz Polityka Zakupowa Państwa. Z udzielonej certyfikacji wynika domniemanie prawdziwości — zamawiający jest związany treścią i okresem ważności certyfikatu, chyba że domniemanie zostanie obalone.

Stanowisko UZP z 10 lipca 2026 r. — co jest naprawdę ważne

W komunikacie z 10 lipca 2026 r. Urząd Zamówień Publicznych potwierdził, że certyfikacja jest całkowicie fakultatywna — dobrowolne jest zarówno ubieganie się o certyfikat, jak i posługiwanie się nim. Równolegle, 12 lipca 2026 r., weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 22 maja 2026 r. (Dz.U. poz. 709) regulujące procedurę certyfikacji i nadzór nad ważnością certyfikatu.

Kluczowa dla zamawiających jest jednak informacja o poziomach zdolności. Wraz z ustawą wszedł w życie art. 112 ust. 3 Pzp, który co do zasady nakazuje określać warunki zdolności technicznej lub zawodowej z zastosowaniem poziomów zdolności z rozporządzeń wykonawczych. UZP wyraźnie wskazał:

„Z uwagi na brak obowiązujących przepisów wykonawczych w zakresie określenia poziomów zdolności, zamawiający do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych określających poziomy zdolności nie będą określać warunków udziału w postępowaniu z zastosowaniem poziomów zdolności.”

Rozporządzenie o poziomach zdolności dla robót budowlanych planowane jest dopiero na 1 stycznia 2027 r., a certyfikacja zdolności w zakresie dostaw i usług (kwalifikacje i doświadczenie) ruszy dopiero od 12 września 2029 r. Do tego czasu warunki udziału konstruujemy na dotychczasowych zasadach, z uwzględnieniem orzecznictwa KIO.

Czy trzeba zmieniać SWZ?

Nie automatycznie. Zgodnie z dodanym art. 124 ust. 2 Pzp wykonawca może złożyć certyfikat zamiast odpowiednich podmiotowych środków dowodowych — ale tylko w zakresie objętym certyfikacją. Oznacza to, że:

• certyfikat nie jest dokumentem obowiązkowym — zamawiający nie może go żądać jako warunku udziału;
• certyfikat ma znaczenie tylko tam, gdzie w ogóle żądasz podmiotowych środków dowodowych;
• warto przejrzeć fragmenty SWZ dotyczące kwalifikacji podmiotowej i dopuścić certyfikat jako równoważną alternatywę;
• postępowania wszczęte przed 12 lipca 2026 r. można dokończyć na dotychczasowych zasadach.

Co to oznacza dla małego zamawiającego

Nie ma powodu do paniki ani do przepisywania całej dokumentacji z dnia na dzień. Najrozsądniej jest teraz: przejrzeć wzory SWZ pod kątem podmiotowych środków dowodowych, dodać krótki zapis dopuszczający certyfikat, a przy warunkach zdolności — do czasu wejścia rozporządzeń — wprost wskazać w SWZ, że poziomy zdolności nie zostały określone i warunek ocenia się na dotychczasowych zasadach. To dokładnie ten rodzaj detali, które łatwo przeoczyć, a które potrafią zaważyć na postępowaniu.

Artykuł ma charakter informacyjny i opiera się na ustawie o certyfikacji wykonawców, przepisach Pzp oraz komunikacie UZP z 10.07.2026 r. Nie stanowi porady prawnej dla konkretnego postępowania.